Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΚΙΝΗΤΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΚΙΝΗΤΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

1.5.08

Monopoly

(Περιοδικό ne.o. - Τεύχος 82 - Μάιος 2008)
Το παιχνίδι είναι γνωστό σε όλους και μολονότι δεν γνωρίζουμε την ακριβή του προέλευση, ξέρουμε ότι στοχεύει στην εξοικείωση με την έννοια της "ελεύθερης αγοράς" μέσω αγοραπωλησιών ακινήτων. Την εποχή μας ήταν "must" για τα παιδιά της σχολικής ηλικίας, κυρίως στις μεγαλύτερες τάξεις του δημοτικού. Σήμερα, ένα σημαντικό μέρος της αίγλης του έχει χαθεί καθότι δεν προσφέρει εμπειρία ανταγωνιστική των παιχνιδομηχανών, ωστόσο επιβιώνει. Όχι μόνο σε παιδιά, αλλά και σε ολόκληρες οικονομίες που βασίζονται στις αγοραπωλησίες ακινήτων, όπως η ελληνική. Αν και δεν είμαστε "ειδικοί" θα αναφερθούμε, όχι για πρώτη φορά, στην ιδιομορφία της ελληνικής περίπτωσης όπου δεν είναι "και" τα ακίνητα που κινούν την οικονομία. Είναι κυρίως τα ακίνητα.

Εδώ και αρκετά χρόνια έχουμε διάφορες ευκαιρίες για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας. Πέρα από ξύλινη φράση και λογότυπο για έγγραφα, διαφημίσεις και άλλες μη παραγωγικές δραστηριότητες, στόχος όλων αυτών των ευκαιριών που μετουσιώνονται σε προγράμματα, επιδοτήσεις, και πολλά άλλα γνωστά τους αναγνώστες του ανά χείρας, είναι η ανάπτυξη προϊόντων και υπηρεσιών που οι "άλλοι" παίκτες της παγκόσμιας οικονομίας να θέλουν να αγοράσουν και να έχουν λόγο να προτιμήσουν. Είτε γιατί είναι "φτηνά", είτε γιατί έχουν ποιότητα, είτε γιατί ενσωματώνουν γνώση, πρωτοτυπία και όραμα. Αυτό είναι το ζητούμενο από μια οικονομία που στέκεται στα δικά της πόδια: να πουλά κάτι στους άλλους, ή όπως αλλιώς αυτό λέγεται στη γλώσσα των ειδικών. Από όλα τα επιθυμητά χαρακτηριστικά των ανταγωνιστικών προϊόντων, εμείς κρατήσαμε περισσότερο το πρώτο: την τιμή, την οποία προσπαθήσαμε να ρίξουμε με πλήθος βαλκανικών εφευρημάτων όπως λ.χ. μη πληρώνοντας τις ασφαλιστικές εισφορές. Τα υπόλοιπα τα χρησιμοποιήσαμε ως ξύλινη γλώσσα για δράσεις που ελάχιστα απέφεραν στην οικονομία με όρους ανταγωνιστικότητας, αποτέλεσαν, όμως, και αποτελούν ακόμη, εξαιρετικούς τίτλους για καμπάνιες διαφήμισης, παραδοτέα, και άλλες επιφάσεις για την παραγωγή του σχεδόν τίποτε.

Η οικονομία, όμως, αναπτύσσεται. Οι δείκτες κερδοφορίας των τραπεζών κατά τα τελευταία χρόνια είναι αν μη τι άλλο ισχυρή αριθμητική ένδειξη ανάπτυξης. Ποια είναι μια από τις σημαντικότερες αν όχι η σημαντικότερη παραγωγική διαδικασία πίσω από τους δείκτες αυτούς; Είπαμε: η "οικοδομή", δηλαδή η κατασκευή και εμπορία του ζωτικού χώρου για την επιβίωση. Η δραστηριότητα αυτή παράγει θέσεις εργασίας για αλλοδαπούς και όχι μόνο, εμπορική δραστηριότητα, επιχειρηματική δραστηριοποίηση εργολάβων κάθε κλίμακας και διαμετρήματος, και ασφαλώς, τραπεζικά δάνεια. Το χρήμα κάνει ένα μεγάλο κύκλο και παράγει "τρελά" αποτελέσματα, τα οποία δημιουργούν αξίες εντός των συνόρων της λεγόμενης εθνικής οικονομίας. Αυτό βρίσκεται σε αντιδιαστολή με την ιδέα της ανταγωνιστικότητας στην παγκοσμιοποιημένη οικονομία και δεν θα μας προβλημάτιζε αν το ποσοστό του παραγόμενου ΑΕΠ στην "οικοδομή" δεν ήταν τάξεις μεγέθους μεγαλύτερο από εκείνο της καινοτομίας.

Με δυο λόγια, στην Ελλάδα παίζουμε στα αλήθεια monopoly, και τώρα τελευταία έχουν έρθει πολλές κακές ζαριές στους απλούς παίκτες. Τα αποτελέσματα δεν τα πολύ-αναφέρουν τα ΜΜΕ, όμως έχουν αρχίσει να γίνονται τουλάχιστον ορατά και αναγκαστικά περνάνε σε κάτι ψιλά εφημερίδων και δελτίων. Αλίμονο, όχι οι "ακριβές", αλλά οι φτηνές περιοχές "χάνουν ένα 2%", λένε, τη στιγμή που είχαν συνηθίσει να έχουν υπεραξία 2% το μήνα. Το ΚΕΠΥΟ δεν δίνει τα στοιχεία που μόνο αυτό έχει συγκεντρωτικά σχετικά με το πόσες αγοραπωλησίες ακινήτων πραγματικά γίνονται, οι εργολάβοι αντέχουν με τα νεόδμητα απούλητα, και οι τράπεζες τους κρατάνε όλους με κάθε τρόπο γιατί αν οι εμπράγματες εξασφαλίσεις τους χάσουν την υπέρμετρη αγοραία αξία που οι ίδιες νομιμοποίησαν, τότε θα χαθεί η μεγαλύτερη από τις συνιστώσες των κερδών τους. Το φαινόμενο είναι παγκόσμιο, θα πείτε. Μάλιστα είναι, αλλά θα είχε πολύ ενδιαφέρον να δούμε τι τιμές νομιμοποίησαν οι τράπεζες λ.χ. των ΗΠΑ και τότε θα βλέπαμε ότι εμείς έχουμε -μάλλον- "υπερβάλλει".

Η ελεύθερη αγορά, βέβαια, έχει τρόπο να τα ρυθμίσει αυτά. Μόνο που στη δική μας περίπτωση, τα πολλά λεφτά παίζονται στη Monopoly και όχι στο παιχνίδι της καινοτομίας. Οπότε ως χώρα δεν έχουμε παρά να αναμένουμε την έκβασή του παιχνιδιού το οποίο συνειδητά επιλέξαμε να παίξουμε σε τέτοια κλίμακα, και να ελπίσουμε, τόσο οι τραπεζίτες όσο και οι κάτοχοι των οικοπέδων με τα λίγα σπίτια, σε καλύτερη τύχη.

1.1.04

Καλή Δανειοληψία

[Περιοδικό ne.o - Ιανουάριος 2004]

Θα λέγαμε "καλή χρονιά", αγαπητοί αναγνώστες, όμως τα ραδιόφωνα και οι τηλεοράσεις έχουν άλλη άποψη: Ευχονται σε όλους μας "Καλά Δάνεια". Αυτή είναι η κυρίαρχη ευχή, αυτά φέρουν οι μάγοι, φέτος περισσότερο από τις άλλες χρονιές: Δάνεια. Για να ικανοποιήσουμε τις μικρές και τις μεγάλες ανάγκες μας. Για να κάνουμε ευτυχισμένους αυτούς που αγαπάμε. Για να περάσουμε τις διακοπές μας στο χειμερινό θέρετρο μαζί με τους επώνυμους. Για να στεγάσουμε το αξιολύπητο είναι μας. Οι όροι είναι δικό μας θέμα, τόσο προσωπικό που δεν συζητείται δημόσια. Σκοπός είναι να αποφασίσουμε να δανειστούμε. Τα υπόλοιπα, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο θα βρεθούν.

Τα ποσά, ποικίλλουν από τράπεζα σε τράπεζα και από προιόν σε προϊόν. Από 3 μέχρι και 200 χιλ €, αρκεί να έχουμε ένα "όνειρο". Ο καθένας το δικό του όνειρο, άλλων με κίνηση στους 4 τροχούς, άλλο κάμπριο με 300 ίππους και κίνηση αυστηρά πίσω, άλλων με αυτόνομη θέρμανση και θέση στάθμευσης "2,2 x 4,5 m", άλλων, πάλι, με διπλή καμπίνα στην πρύμνη και GPS. Σημασία έχει το όνειρο και κανείς θα πει ότι αυτό δεν είναι κακό. Αυτό σκέφτονται και οι τράπεζες και τολμούν σήμερα να συμβάλλουν στο καλό του καθενός μας και τελικά στο καλό όλων ημών όσων έχουμε όνειρα, ανάγκες και στόχους. Σήμερα μάλιστα, έχουν τη δυνατότητα να μας τα προσφέρουν όλα αυτά με προσωπικούς όρους: τι καλύτερο;

Οσοι από εμάς είχαν την ατυχία να έχουν δανειστεί από άλλη τράπεζα, είναι φέτος πολύ τυχεροί. Μπορούν να μεταφέρουν όλα τους τα χρέη στην μία και μοναδική τράπεζα, στο όχημα που θα τους φέρει στο δρόμο του ονείρου τους, έτσι ώστε να συνεχίσουν να δανείζονται ακόμη περισσότερο. "Εχει για όλους": αυτό είναι το σύνθημα και, για να μην κάνουμε το σφάλμα να το ξεχάσουμε, μας το θυμίζουν συνεχώς τα Μέσα Μαζικής Εξημέρωσης, όπως λέει και ο Πανούσης.

Η επιλογή, βέβαια, είναι δική μας. Ασφαλώς. Μπορούμε και να μην δανειστούμε. Δεν χρειάζεται εμείς να ζήσουμε ούτε με δανεικά τη ζωή των επωνύμων, δεν χρειάζεται να τους επισκεφτούμε στις πίστες που μας διασκεδάζουν, ούτε και χρειάζεται να αγοράσουμε το τελευταίο μοντέλο του ο,τιδήποτε βλέπουμε στο παράθυρο του κόσμου που είναι ανοιχτό μέσα στα σπίτια όλων μας και μάλιστα με τη θέλησή μας. Δεν χρειάζεται να καλύψουμε το κενό που εξάλλου δεν ξέρουμε ότι έχουμε: μπορούμε απλά, τις ώρες που δεν προσποιούμαστε ότι δουλεύουμε, τις ώρες που δεν βλέπουμε τους Ράμπο και τους Εξολοθρευτές να απονέμουν δικαιοσύνη, να υπομένουμε το απαραίτητο για την γενική και αόριστη ανάπτυξη κυκλοφοριακό χάος.

Η καθημερινότητά μας, άλλωστε, θα βελτιωθεί μόνο και μόνο από τα Εργα των παχύσαρκων μηχανών, στους δρόμους, στον πολιτισμό και στα σχολεία μας: αυτό μας επιτρέπεται να ελπίζουμε τηλεθωρώντας. Οσο για τα όνειρα, αυτά είναι καλά μόνο όταν καταλήγουν στην κατανάλωση. Μόνο όταν οδηγούν στον δανεισμό από τις τράπεζες, στις οποίες διαμένουν τελικά οι μόνοι πραγματικοί μας φίλοι: αυτοί που μας δανείζουν τα χρήματα με τα οποία ο καθένας αγοράζει εκούσια ή ακούσια την δήθεν άρνηση του υπόλοιπου τίποτα των Αλλων. Αλήθεια, υπάρχουν και άλλα όνειρα;

Δανειστείτε, λοιπόν, αγαπητοί φίλοι, δανειστείτε για να μην έχετε απωθημένα με τίποτε, και όσο για το ποιο είναι το πραγματικό τίμημα του δανεισμού, μην σας απασχολεί. Τι σημαίνει άλλωστε το ότι θα υποθηκέψετε τη ζωή σας, που λένε κάποιοι; Χαμογελάστε, σφίξτε το χέρι του δανειστή σας όπως θα δίνατε τον οβολό σας στον Δήμιο, ζήστε έστω για λίγο τη χαρά του καταναλωτή γιατί αύριο, ποιος ξέρει, μπορεί η γρίπη που η "φύση" δημιούργησε να σας στερήσει τη ζωή και, αν δεν το κάνει αυτή, μπορεί να το κάνει ο άγνωστος τρομοκράτης, ο τρελαμένος γείτονας, ή ποιος ξέρει τι άλλο. Κλείστε τα μάτια και δανειστείτε. Και καλή χρονιά.

1.2.03

Η ανησυχία

[Περιοδικό ne.o. - Φεβρουάριος 2003]

...των τραπεζών για τις τιμές των ακινήτων είναι πλέον δημόσια δεδηλωμένη. "Οι τράπεζες φοβούνται μια γενικευμένη κατάρρευση τιμών", ανακοινώνουν τα δελτία ειδήσεων, και όσοι ασχολούνται με τη "μαγεία των αριθμών" αναζητούν και πάλι αλγόριθμους για τα δάνεια και τις αποταμιεύσεις "του λαού". Οι εξαγγελίες σχεδιάζονται, άλλοτε δήθεν διαρρέουν για να "ψαρέψουν" αντιδράσεις, άλλοτε αφήνονται να γίνουν σε κάποιο μέλλον που θα καθοριστεί από την "επικοινωνιακή πολιτική". Αυτό που επί του συγκεκριμένου θέματος έχει ενδιαφέρον είναι η ανησυχία των τραπεζών για τις τιμές των ακινήτων. Για ποιο λόγο, άραγε, ανησυχούν; Αν λειτούργησαν σύμφωνα με όσα προβλέπει ο νόμος, που λειτούργησαν, δεν έχουν πρόβλημα. Ακόμη και αν οι τιμές πέσουν, οι καταναλωτές "απλά" θα έχουν αγοράσει κάτι του οποίου η τιμή κατόπιν απαξιώθηκε, όπως, π.χ. συμβαίνει με τον εξοπλισμό πληροφορικής. Αφελής, αφελέστατη η σύγκριση, όχι μόνο διότι ο εξοπλισμός πληροφορικής δεν είναι στόχος ζωής "του κόσμου", αλλά και γιατί μιλάμε για πολύ διαφορετικά εργαλεία όπου ας εννοούμε το εργαλείο ως μέσο επίτευξης στόχου τινός.

Ο εξοπλισμός πληροφορικής είναι εργαλείο στα χέρια αυτού που τον αγοράζει. Αν το χρησιμοποιήσει σωστά, θα προσθέσει αξία, θα παράξει υπεραξία, ποιότητα κλπ και θα καταλήξει να έχει οικονομικά οφέλη. Το "σπίτι του λαού" από την άλλη, είναι εργαλείο όχι στα χέρια όσων των αγοράζουν, για τους οποίους είναι "στέγη", "όνειρο ζωής" κλπ, αλλά αντίθετα, στα χέρια όσων το πωλούν ή καλύτερα εμπλέκονται στην πώλησή του. Εργαλείο, το οποίο όχι μόνο δημιουργεί κέρδη στις τράπεζες και τους εργολάβους, αλλά, πάνω απ' όλα γεννά εξουσία για όσους καθορίζουν το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς των τραπεζών και των εργολάβων. Και αυτοί δεν είναι η κυβέρνηση, αλλά οι πραγματικά κυβερνώντες.

Ετσι, οι Τράπεζες δανείζουν, αποδεχόμενες, δηλαδή νομιμοποιώντας τιμές οι οποίες όχι μόνο είναι από τις ακριβότερες της Ευρώπης (τώρα που η σύγκριση είναι άμεση αυτό είναι πλέον εμφανές), όχι μόνο δεν ανταποκρίνονται στην ποιότητα ζωής που προσφέρει το ανταλλάξιμο είδος, αλλά και καμία σχέση δεν έχουν με το κόστος κατασκευής του, ως οφείλουν. Ενα καινούριο διαμέρισμα που επωλείτο το 1999 ή το 2000 αντί 1,2 εκ δρχ το μέτρο (και πιστέψτε με, όχι στην Κηφισιά ή την Εκάλη...) είχε κόστος κατασκευής το πολύ 600 χιλ δρχ το μέτρο, μαζί με το (πανάκριβο) οικόπεδο, μαζί με όλα. Τα υπόλοιπα, ήταν "αέρας" του έλληνα εργολάβου η επιχείρηση του οποίου φαίνεται να είναι πολύ επικερδέστερη από μια μεγάλη βιομηχανία η οποία (αλίμονο) "καθαρίζει" πολύ λιγότερα από τουλάχιστον 100%.

Αυτό δεν ισχύει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες διότι τα ημερομίσθια και το κόστος κατασκευής εν γένει είναι πολύ υψηλότερα, οπότε η τιμή δεν είναι "φουσκωμένη" υπέρ του εργολάβου. Αυτά, ασφαλώς, είναι γνωστά και στις τράπεζες, και σε όσους νομοθετούν την "αντικειμενική αξία" μη γνωρίζοντας στη ζωή τους κανένα άλλο τρόπο να παράξουν έσοδα παρά μόνο τον κρατικό παρασιτισμό. Το 99, αυτά όλα ήταν "ψιλά γράμματα". Τελικά, θα πείτε, το πρόβλημα το έχει αυτός που αποδέχεται την τιμή, δηλαδή ο αγοραστής. Οντως, και είναι λαϊκισμός να δικαιολογήσουμε τους αγοραστές: ας πληρώσουν τα δάνεια που πήραν από τους ανθρώπους που ψήφισαν.

Εμείς ανησυχούμε για τις Τράπεζες, που έχουν πολύ σημαντικό ρόλο να παίξουν στη "Νέα Οικονομία". Τι θα γίνει αν καταρρεύσουν οι τιμές; Αν ξαφνικά βρεθούν με διαμερίσματα που δάνεισαν 1 εκ δρχ το μέτρο για να αγοραστούν και βρεθούν να πωλούνται για τα μισά; Τι θα γίνει αν οι δανειολήπτες, είτε από αδυναμία, είτε από εκδίκηση τους τα "χαρίσουν" τα διαμερίσματα; Θα είναι τότε κάπου οι εργολάβοι ή οι κύριοι Ανεπάγγελτοι για να συμπαρασταθούν στις Τράπεζες; Ή μήπως, εκτός από αυτοκίνητα, θα κατάσχουν και διαμερίσματα; Και καλά, τα αυτοκίνητα τα βάζουν σε "μάντρες", τα διαμερίσματα, πού θα τα βάλουν;